Haarlemmerolie gezocht

Haarlemmerolie gezocht

De combinatie van de onzekerheid omtrent het coronavirus en een aanbodschok op de oliemarkt bleek een bijzonder giftige cocktail voor de aandelenmarkten. Maandag 9 maart 2020 gaat de geschiedenisboeken in; aandelenmarkten maakten mondiaal een duikvlucht en daalden met 7 à 8%.

Wat zit er achter de prijzenoorlog op de oliemarkt? Hoe gaan wij met de actualiteiten om en hebben wij onze portefeuille aangepast?

Economische impact
Dat de verspreiding van Covid-19 buiten China nog niet onder controle is gebracht, was oud nieuws. De afgekondigde maatregelen raken steeds meer mensen en activiteiten. In heel Italië wordt mensen inmiddels aangeraden binnen te blijven. Scholen en kantoren zijn gesloten en toeristen blijven weg. De gedachte dat dit ook in – pak ‘m beet – Parijs, New York of Nederland kan gebeuren maakt beleggers angstig. De economische impact is ingrijpend. De luchtvaartsector bijvoorbeeld merkt de gevolgen van het afgenomen vliegverkeer direct. Aandelen Air France-KLM (-49%) en Lufthansa (-36%) zijn dit jaar hard afgestraft op de beurs. De afgenomen activiteit zorgt voor een daling van de vraag naar olie en dus voor een lagere olieprijs. Om hier tegenwicht aan te bieden kwamen de organisatie voor olie-exporterende landen (OPEC) en Rusland in Wenen bijeen om afspraken over productiebeperkingen te maken. Rusland weigerde mee te werken en gaf aan de oliekraan open te laten staan. De Saoedi’s reageerden met een prijsverlaging en productieverhoging. Het gevolg van dit nieuwe nieuws was de grootste daling (-30%) van de olieprijs op één dag sinds de Golfoorlog in 1991.

Oorzaak en gevolg
Konden de Russen de reactie van de Saoedi’s niet voorzien? Dat konden ze wel en waarschijnlijk waren ze uit op deze zet van de Saoedi’s. Een schaakgrootmeester denkt een paar stappen vooruit. Uitgerekend Russen beheersen deze denksport goed. De lage olieprijs raakt de Amerikaanse schalie olie industrie en de grote Europese oliebedrijven in het hart. De Amerikaanse schalie olie producenten hebben een hogere olieprijs nodig dan de Russen en de Saoedi’s om rendabel te zijn. Hier komen de belangen dus samen. Bovendien zal het Saoedi-Arabië ook niet storen dat aartsrivaal Iran, dat al zwaar getroffen wordt door het coronavirus, haar olie-inkomsten ook flink ziet teruglopen. Moskou heeft nog wat rekeningen te vereffenen met Europa en de Verenigde Staten (sancties…) en kon deze kans niet aan zich voorbij laten gaan. De lage olieprijs raakt Rusland en Saoedi-Arabië zelf natuurlijk ook, dus uiteindelijk zijn ook zij gebaat bij een hogere olieprijs.

De angst die zich meester maakte van beleggers was dat er Amerikaanse oliebedrijven om gaan vallen en dat door banken verstrekte leningen niet terugbetaald worden. Gelijktijdig met het van de hand doen van aandelen vluchtten beleggers in staatsobligaties, waardoor de aanvangsrendementen nieuwe dieptepunten bereikten. Ook de lage rente raakt op haar beurt weer het bedrijfsmodel van banken, waardoor ook bankaandelen veel van hun waarde verloren.

Hoe nu verder?
Wij hebben te midden van het tumult op de markten geen aandelen verkocht. Wel hebben wij, met het oog op de toegenomen risico’s, bedrijfsobligaties verkocht in de door ons beheerde portefeuilles. Afname van economische activiteit wordt het eerst gevoeld door kwetsbare bedrijven met hoge schuldposities. Wij zien in de huidige marktomstandigheden weinig opwaarts potentieel voor dit type obligaties, terwijl het risico op koersdalingen is toegenomen. Aandelen hebben daarentegen meer opwaarts potentieel. De verwachte steunmaatregelen van overheden en centrale banken, om de korte termijn economische pijn te verzachten, zullen mogelijk als Haarlemmerolie werken voor de financiële markten.

Naar marktontwikkelingen overzicht