Obligaties: van risicovrij rendement naar rendementsvrij risico

Obligaties: van risicovrij rendement naar rendementsvrij risico

Enkel een nog verdere daling van de kapitaalmarktrente kan tot positieve obligatierendementen leiden. Het speculeren daarop heeft weinig met onze opvatting van beleggen te maken en dit doen wij dan ook niet!

Vanwege de dalende rente dreigen pensioenen gekort te worden en levert sparen niets meer op. Voor onze beleggingsportefeuilles is het gevolg dat een belangrijk onderdeel uit de beleggingsmix is weggevallen, namelijk (staats)obligaties. Met negatieve aanvangsrendementen is de basis voor obligatierendementen verdwenen. Gelukkig is de basis voor aandelenrendementen niet verdwenen en kunnen wij nog steeds beleggingsportefeuilles met aantrekkelijke lange termijn rendement-risico verwachtingen inrichten. Over de basis van de aandelenrendementen schrijven wij de volgende keer! Nu schetsen wij de teloorgang van de obligatierendementen.

Traditioneel deden obligaties het beter dan aandelen wanneer de economische groei afzwakte, zodoende zorgden obligaties voor balans in de portefeuille. De logica hierachter is dat beleggers bij economische groeivertraging de voorkeur geven aan de veilige obligatiehaven boven aandelen. Obligatiekoersen stijgen als de vraag ernaar toeneemt waardoor de kapitaalmarktrente daalt en vice versa. Als de groei vervolgens weer aantrok en de inflatie toenam liepen aandelenmarkten op, daalden de obligatiekoersen en steeg de kapitaalmarktrente.

De laatste jaren hebben aandelen- en obligatiemarkten vaak gelijktijdig positieve rendementen laten zien. Ondanks de economische groei verhoogde de Europese Centrale Bank (ECB) haar beleidsrente niet. Sterker nog, recent werd deze verder verlaagd met 0,1% tot -0,5%! Bovendien kocht de ECB voor miljarden aan obligaties op, waardoor de prijs van obligaties werd opgedreven en de kapitaalmarktrente dus verder daalde. Dit monetaire beleid zal voor onbepaalde tijd worden voortgezet. Hoge schulden bij overheden, een spaaroverschot als gevolg van demografische trends en een gebrek aan inflatoire druk zorgen er voor dat rentes voorlopig laag zullen blijven.

De oranje staafjes in onderstaande grafiek tonen de rendementen die de afgelopen jaren zijn geboekt op een belegging in Nederlandse staatsobligaties met een looptijd van 10 jaar. De blauwe lijn toont het verloop van de rente door de jaren heen.

Dankzij de forse koersstijging van obligaties is het aanvangsrendement op de 10-jarige Nederlandse staatsobligatie tot onder het nulpunt gedaald (momenteel -0,4%). De stippellijntjes geven het gemiddelde rendement en de gemiddelde rente sinds 2007 weer. Het gat tussen beide impliceert dat er veel rendement naar voren is gehaald. Het plaatje maakt pijnlijk duidelijk dat de koek nu wel op lijkt. Enkel een nog verdere daling van de kapitaalmarktrente kan tot positieve obligatierendementen leiden. Het speculeren daarop heeft weinig met onze opvatting van beleggen te maken en dit doen wij dan ook niet!

Naar marktontwikkelingen overzicht