Strategiebrief Juni

219ec78005ba9e32208f2b15b6eeb89d

“Als je geen risico's neemt, drink je ook geen champagne”

- Garry Kasparov

Het zit dit jaar beslist nog niet mee op de financiële markten. Ook de afgelopen maand was daar geen uitzondering op. We leven in rumoerige tijden, maar juist dan is het zaak het hoofd koel te houden. Onzekerheden horen bij het leven en bij beleggen. Met betrekking tot dat laatste, doen we een greep uit het (recente) verleden: de kredietcrisis, de eurocrisis, de Azië-crisis, 9/11 en natuurlijk de internetzeepbel rond de eeuwwisseling. Al deze gebeurtenissen zorgden voor paniek op de beurs. Wij hameren er altijd op dat beleggen loont op de lange termijn. Ondanks bovengenoemde gebeurtenissen was het rendement op een wereldwijd gespreid mandje aandelen de afgelopen 25 jaar 6,7% en de afgelopen 15 jaar zelfs 12,5%, gemeten in euro. Dé onzekerheid van deze tijd is de hoge inflatie. De oorzaken daarvan zijn divers: ruim monetair beleid, de inhaalvraag van consumenten post-corona, de oorlog in Oekraïne en lockdowns in China. Het gevolg van de hoge geldontwaarding is dat centrale banken de beleidsrente verhogen. In het vervolg van deze Strategiebrief delen we onze mening over de inflatiezorgen. Ook kijken we naar de prijsstijgingen van enkele subcategorieën en waarom centrale banken daar weinig aan kunnen doen. De ontwikkelingen op de financiële markten bieden echter ook kansen om de door ons beheerde portefeuilles te optimaliseren, ook daarover meer.

Hogere kapitaalmarktrente

In navolging van de Amerikaanse centrale bank, wordt nu ook binnen de ECB gerept over het verhogen van de beleidsrente om de inflatie af te remmen. In juli wordt waarschijnlijk het eerste stapje gezet. Momenteel is de beleidsrente van de ECB nog steeds -0,5%. De Amerikaanse Federal Reserve zette al twee rentestapjes en zal naar verwachting 15 juni de beleidsrente met 0,5% verhogen tot een bandbreedte van 1,25%-1,5%. In het licht van de hoge inflatie lopen beide centrale banken achter de feiten aan, zoals we in onze vorige Strategiebrief ook betoogden. De inflatie in de eurozone bereikte in mei het hoogste punt sinds de invoering van de euro: 8,1%. Beleggers lopen dan ook al vooruit op meerdere renteverhogingen. Daarom zijn obligaties sinds het begin van dit jaar uit de gratie, het gevolg is dat de rente op de kapitaalmarkt in fors is opgelopen. Een Amerikaanse staatsobligatie met een looptijd van tien jaar slechtte in mei de grens van 3%, zie Grafiek 1. In 2018 was dit een stand waarbij de rentelasten de aandelenmarkten zoveel pijn deden dat de Federal Reserve het verkrappen van het monetaire beleid staakte. Toen was de inflatie echter lager (rond de 2%) en daardoor de pijngrens van de Federal Reserve ook. Toch zijn wij van mening dat met het huidige aanvangsrendement Amerikaanse staatsleningen een goede toevoeging aan de portefeuilles zijn. Daarom hebben wij voor de door ons beheerde portefeuilles een teentje in het obligatiewater gestoken en een positie in de zogenaamde US Treasury aangeschaft.

De opgelopen kapitaalmarktrente heeft niet alleen gevolgen voor de financieringslasten van de overheid en het bedrijfsleven. Op de huizenmarkt werkt de hogere kapitaalmarktrente door in hogere hypotheektarieven. In Grafiek 1 is eveneens de rente op een hypotheek met een looptijd van dertig jaar in de Verenigde Staten weergegeven. Deze is dit jaar met ruim 2% gestegen. De leencapaciteit zal hierdoor beperkter zijn, in Europa gaat dezelfde vlieger op. Tekenend voor de activiteit op de woning(ver)bouwmarkt is de houtprijs. Tijdens de coronapandemie verschoof het uitgavenpatroon van de (gesloten) dienstensector naar goederen. Bouwondernemers en doe-het-zelvers zagen de kosten voor hout fors stijgen. Inmiddels daalt deze echter weer stevig, zie Grafiek 2.

Consumenten geven momenteel weer meer uit aan reizen en horeca. Nu corona naar de achtergrond is verdwenen, lijkt er weer meer balans in de consumentenbestedingen te komen. De vraag is of dit gegeven, in combinatie met verkrappend monetair beleid casu quo hogere financieringslasten, voldoende is om te inflatie weer onder controle te krijgen.

Voedsel en energie

De prijsstijgingen zijn bij energie en voedsel verreweg het grootst. Zonder voedsel- en energieprijzen mee te nemen is de inflatie in de eurozone maar liefst 4%-punt lager. In Grafiek 3 zijn deze prijsstijgingen in Europa’s grootste economie afgebeeld. Een lange periode van onderinvesteringen in fossiele energiebronnen, de dure energietransitie en natuurlijk de Russische invasie, zijn debet aan de fors hogere energielasten. De voedselprijzen zijn gestegen door de afsluiting van de havens aan de Zwarte Zee, waardoor de wereldmarkt verstoken blijft van Oekraïens graan. Mislukte oogsten als gevolg van droogte doen de rest. Centrale banken hebben instrumenten om de vraag af te remmen, maar bij energie en voedsel ligt de inflatiebron voornamelijk aan de aanbodzijde van de economie. Het centrale bankbeleid zal dus niet bijzonder effectief blijken in deze. Het gevaar is dat de geplande renteverhogingen zorgen voor een afkoelende economie, maar de inflatie niet genoeg daalt. Consumenten zullen dan minder geld overhouden aan het einde van de maand. Dit scenario wordt ook wel stagflatie genoemd. Voorlopig is dat niet aan de orde. Echter, als de renteverhogingen later dit jaar doorwerken in de economie en er geen verlichting op de voedsel- en energiemarkt optreedt, wordt het aannemelijker.

Bescherming

De onlangs aangekochte Amerikaanse staatsobligatie biedt bescherming in bovengenoemd scenario. Centrale banken zullen dan moeten schipperen tussen het bevorderen van de economische groei en het afremmen van de inflatie. Het sentiment op de aandelenbeurs is op basis van diverse indicatoren erg negatief. Contra intuïtief biedt dat juist meestal een voedingsbodem voor positieve koersuitslagen. Wij blijven echter ook de geopolitieke en economische ontwikkelingen op de voet volgen en zullen ondanks deze gunstige voedingsbodem niet schromen het aandelengewicht toch te verlagen, als de fundamentele risico’s verder toe nemen. De oplopende kapitaalmarktrente kunnen wij dan wellicht benutten om de portefeuille nog bestendiger te maken door op aantrekkelijke rendementen veilige obligaties toe te voegen.

Naar marktontwikkelingen overzicht